Duurzaamheid & Techniek
Wanneer is een airco eigenlijk duurzaam?
Niet alleen het apparaat telt. Over energiegebruik, koudemiddelen en de keuzes die bepalen hoe verstandig we een airco toepassen.
"Een airco is slecht voor het klimaat."
Je hoort het regelmatig.
Maar ook het tegenovergestelde:
"Een moderne airco is duurzaam, want het is een warmtepomp."
Allebei zijn ze te simpel.
Want of een airco een verstandige keuze is, hangt vooral af van welk systeem je kiest, hoe het wordt geïnstalleerd en hoe je het gebruikt.
Koelen kost energie
Daar hoeven we niet omheen te draaien.
Een airco gebruikt elektriciteit.
Een mobiele airco die urenlang draait terwijl een slang door een open raam naar buiten hangt, is bovendien behoorlijk inefficiënt.
Milieu Centraal adviseert daarom om eerst te voorkomen dat een woning onnodig warm wordt. Denk aan buitenzonwering, isolatie, ramen overdag gesloten houden en slim ventileren wanneer het buiten koeler is.[1]
Dat vinden wij eigenlijk net zo belangrijk.
Duurzaamheid zit uiteindelijk niet alleen in het apparaat.
Daarna komt de techniek
Als actieve koeling nodig is, maakt de installatiekeuze vervolgens enorm veel verschil.
Een goed gedimensioneerde vaste split-airco kan veel efficiënter werken dan een mobiele unit.
En ook het koudemiddel wordt steeds belangrijker.
Veel huidige airco's werken bijvoorbeeld met R32. Dat heeft een veel lagere klimaatimpact dan sommige oudere koudemiddelen, maar het blijft een sterk broeikasgas wanneer het in de atmosfeer terechtkomt.
Daarom verschuift de markt steeds verder richting koudemiddelen met een veel lager Global Warming Potential, zoals R290, oftewel propaan.[2]
Europa versnelt die verandering
Dat gebeurt niet alleen omdat fabrikanten zelf willen innoveren.
Europa scherpt de regels rondom F-gassen stevig aan.
Vanaf 2029 gelden voor veel kleinere nieuwe lucht-luchtsplitsystemen veel strengere grenzen voor het klimaatpotentieel van het koudemiddel. Richting 2035 worden die regels nog verder aangescherpt.[3]
Dat is belangrijk wanneer je vandaag een installatie koopt die misschien vijftien jaar moet meegaan.
Niet alleen het prijskaartje telt.
Je wilt ook weten:
Hoe efficiënt is het systeem?
Welk koudemiddel zit erin?
Hoeveel geluid maakt de buitenunit?
Kan ik ermee verwarmen?
Hoe toekomstbestendig is de techniek?
En wordt hij goed onderhouden?
Installeren is meer dan een unit ophangen
Ook daarin zit een verschil.
Een verkeerde locatie kan geluidsoverlast veroorzaken. Slecht leidingwerk kan rendement kosten. Verkeerd gedimensioneerd vermogen kan ervoor zorgen dat een systeem onnodig vaak aan- en uitschakelt.
En bij installaties met bepaalde koudemiddelen gelden certificeringseisen voor bedrijven en monteurs.[4]
Juist daarom vinden we dat klimaattechniek niet moet draaien om simpelweg zoveel mogelijk apparaten verkopen.
Het gaat om het totaalplaatje.
Eerst warmte voorkomen.
Daarna alleen koelen of verwarmen waar dat nodig is.
Een installatie kiezen die bij de woning past.
En vervolgens zo efficiënt mogelijk met die installatie omgaan.
Dus, is een airco duurzaam?
Soms wel.
Soms niet.
Een inefficiënt systeem dat de hele zomer een slecht geïsoleerd huis naar 18 graden probeert te koelen is moeilijk een duurzame oplossing te noemen.
Maar een efficiënte lucht-luchtwarmtepomp die gericht koelt tijdens extreme hitte, in de winter gasverbruik vermindert, slim gebruikmaakt van zonnestroom en werkt met toekomstbestendige techniek?
Dat is een heel ander verhaal.
Duurzaamheid zit uiteindelijk niet alleen in het apparaat.
Het zit vooral in hoe verstandig we het toepassen.
Een perspectief vanuit de praktijk van klimaattechniek.
Bronnen & verdieping
De onderstaande verwijzingen leiden naar de oorspronkelijke publicaties en instanties die in deze column worden aangehaald. De duiding en conclusies zijn van KORV Klimaat.
- Milieu Centraal · Woning koel houden (opent in een nieuw tabblad) ↗
Praktische maatregelen zoals zonwering, isolatie en slim ventileren vóór actief koelen.
- Milieu Centraal · Airco en ventilatoren (opent in een nieuw tabblad) ↗
Informatie over mobiele versus vaste airco's en klimaatimpact van onder andere R32 en R290.
- Europese Commissie · F-gassen en airconditioning (opent in een nieuw tabblad) ↗
Uitwerking van Verordening (EU) 2024/573, onder meer de grenswaarden in 2029 en 2035 voor kleinere lucht-luchtsplitsystemen, met uitzonderingen voor veiligheid.
- ILT · Certificaten voor werken met F-gassen (opent in een nieuw tabblad) ↗
Officiële eisen voor monteurs en installatiebedrijven bij werkzaamheden met F-gassen.
